Gabari : Kimi eşyaya verilmesi gereken boyutları, yan görünüşü çizmeye, hazırlamaya ya da denetlemeye yarayan örnek anlamına gelmektedir.
Galeri : Doğalgaz ve elektrik hatları harici diğer alt yapı tesislerinin aynı güzergâhtan geçtiği ortak sistem.
Gayri Sıhhi Müesseseler : Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyevi, fiziki, ruhi ve sosyal yönlerden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ve doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseler. Birinci Sınıf Gayri Sıhhi Müesseseler: Meskenlerden ve insanların ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulması gereken müesseseler. İkinci Sınıf Gayri Sıhhi Müesseseler: Meskenlerden ve insanların ikametine mahsus diğer yerlerden kurulca teklif edilip Valilikçe uygun görülecek bir mesafede yapılması gereken müesseseler. Üçüncü Sınıf Gayri Sıhhi Müesseseler: Meskenlerin ve insanların ikametine mahsus diğer yerlerin yakınında kurulabilmekle beraber sıhhi denetim altında tutulması gereken müesseseler.
Gayrimenkul : Bir yerden bir yere taşınması olanaksız (taşınmaz) mal.
Gazino : Sahne sanatçılarının çalışabildiği, kapalı veya açık mekanda faaliyet gösteren, yemekli, müzikli, içkili veya içkisiz eğlence yeri.
Gecekondu : İmar ve yapı işlerini düzenleyen mevzuata ve genel hükümlere uyulmadan, kendisine ait olmayan arazi veya arsalar üzerinde, arsa sahibinin rızası alınmadan yapılan ruhsatsız yapılara denir.
Geçici Depolama : Atıkların bertaraf alanına taşınma ve bertarafından önce, ünite içinde inşa ettirilen birim ve konteynerlerde depolanması.
Geçici Kabul : Bir inşaatın —tamamen bitmemiş bile olsa— mal sahibi tarafından öngörülen amaca uygun olarak kullanılmak istendiği düzeye ulaştığını, tasarımcı veya proje yöneticisi veya her ikisinin belgelediği tarih.
Geçici Olarak Görevden Çıkarılma : Personelin, kadrosu saklı kalmak suretiyle, bir aydan altı aya kadar aylıksız olarak geçici süre ile görevinden çıkarılmasıdır.
Geçici Personel : İhtiyaç duyulan geçici ve süreli hizmetlerde Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenen süre, ücret ve adet sınırları ile diğer esas ve usuller çerçevesinde, sözleşme ile çalıştırılan, işçi sayılmayan personel.
Geçici Teminat : Yüklenicinin mal sahibi tarafından, ihale evrakında tanımlanan işi, teklif fiyatı ile gerçekleştirmek hususunda sözleşme taahhüdünü yerine getirmemesi halinde, bir sigorta kuruluşunun mal sahibine teminat miktarını ödeyeceğini bildiren beyanı.
Geçici Tescil : Halen varolup da uyuşmazlığa neden olan ayni hakların korunması amacıyla, tapu kütüğüne yapılan tescil.
Geçit Hakkı : Bir taşınmaz üzerinden başka bir taşınmaz malikinin geçebilmesi için kurulan bir ayni hak.
Gelir Kesin Hesap Cetveli : Gelir tahminleri, o yıla ait gerçekleşen gelir, geçmiş yıllardan gelen gelir artığı ve gelecek yıla devreden gelir artığının yer aldığı cetvel.
Gelir : Hasılat. Genellikle varlık veya hizmet satışlarından, faiz, kira v.b’ den elde edilen nakit veya diğer aktiflerin brüt tutarı.
Gelişme Alanı : Bkz: İnkişaf Alanı.
Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Alınan Pay : Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre, genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden, belediye ve il özel idareleri için ayrılan pay.
Genel İdare Hizmetleri Sınıfı : 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun kapsamına giren kurumlarda yönetim, yürütme, büro ve benzeri hizmetleri gören ve diğer sınıflara girmeyen memurları kapsayan hizmet sınıfı.
Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdareleri : Uluslararası sınıflandırmalara göre belirlenmiş olan, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler.
Genelge : Üst bir makamın, yönetimi ya da gözetim ve denetimi altındaki makam ve kişilere yönelik, kuralların uygulanmasında yol gösteren görüş ve buyruğu.
Gerçek Kişi : İnsan. Her hangi bir kurum değil, bir insan olarak kişinin kendisi.
Geri Dönüşüm : Atıkların bir üretim prosedürüne tabi tutularak, orijinal amaçlı ya da enerji geri kazanımı hariç olmak üzere, organik geri dönüşüm dahil diğer amaçlar için yeniden işlenmesi.
Geri Görünüm Bölgesi : 2960 sayılı Boğaziçi Kanununa göre, öngörünüm bölgesine bitişik olan ve 22/07/1983 tarihli 1/5000 ölçekli nazım planında gösterilen coğrafi bölge.
Geri Kazanım : Tekrar kullanım ve geri dönüşüm kavramlarını da kapsayan; atıkların özelliklerinden yararlanılarak içindeki bileşenlerin fiziksel, kimyasal veya biyokimyasal yöntemlerle başka ürünlere veya enerjiye çevrilmesi.
Getto :Bir kentin, herhangi bir azınlıkça yerleşilen, genelde kötü koşulların hakim olduğu, mahrumiyet bölgeleri.
Gıda Katkı Maddeleri : Gıda maddelerine dayanıklılık, çekicilik, kıvam, tat yada hazırlama kolaylığı sağlamak için, hazırlanmaları ya da işlenmeleri sırasında özellikle katılan maddeler.
Gider : Gelir elde etmek amacı ile yapılan aktif tükenmeleridir. Aktifte (varlıklarda) bir azalmayı ifade eder.
Gider Kesin Hesap Cetveli : Bütçe ile verilen ödenek, yılı içinde eklenen ödenekler, yılı içerisinde gerçekleştirilen giderler, yılı içinde ödenen veya emanete alınan giderler, mali yıl sonunda kalan borç, kullanılmayıp iptal edilen ödenek artığının yer aldığı cetvel.
Göç : Fizikî veya coğrafî hareketlilik. Bir yerleşim biriminden, bir siyasî sınırı olan toprak parçasından başka bir yerleşim yerine doğru, fert, grup veya kitle hâlinde gerçekleşen bir hareket.
Göçebe (Göçer) : Belirli bir mekanda sabit bir meskende ikamet etmedikleri için, yurt içinde çadır, hayvan, binek ve diğer vasıtalarla mevsim ve iklimlere göre yer değiştiren insan topluluğu.
Göçebelik : Sabit bir mekana yerleşmeyip, iklim ve coğrafi şartlara bağlı olarak daha avantajlı yerleşim birimlerine periyodik aralıklarla göç etme esasına dayalı hayat tarzı.
Göçer : Belirli bir otlatma alanına sahip olmayan, yılın her mevsiminde aile bireyleri ve hayvanları ile birlikte başka yerlere geçici olarak konaklayarak hayvancılık yapan insanlar.
Göçmen (Muhacir) : Yaşadığı ülkeyi, sosyal, ekonomik ve/veya siyasî sebeplerden dolayı terk etmek mecburiyetinde kalıp, başka bir ülkeye yerleşen veya yerleşmek isteyen kimse.
Gölet : Genellikle gölden küçük ve havuzdan büyük, doğal ya da yapay olarak yapılmış su oluşumu.
Görev Gereklilikleri : Bir işin başarı ile yerine getirilebilmesi için o görevde çalışacak kişilerden sahip olmaları beklenen minimum kalifikasyon düzeyinin ne olması gerektiğinin belirlenmesi. İş analizinden elde edilen verilere dayanarak, görev gereklilikleri işin en etkin şekilde yerine getirilebilmesi için gereken bilgi düzeyi, yetenek, eğitim, deneyim, beceri ve sahip olunması gerekli sertifikaları belirlemektedir.
Görev Tanımı : İş sahibinin sorumluluğundaki işlerin neler olduğunu, bu işleri nasıl ve hangi koşullar altında gerçekleştirdiğini ve yapılış amacını ifade eden dokümanlardır.
Görevde Yükselme : Memurun görev, yetki, sorumluluk ve ücretlerinde artış sağlayacak şekilde ve önceden belirlenmiş kurallara uygun olarak daha üst bir göreve atanması.
Görevden Uzaklaştırma : Kamu hizmetlerinin gerektirdiği durumlarda memurun görevi başında kalmasında sakınca görüldüğünde uygulanan ihtiyati önlem.
Görevi Kötüye Kullanma : Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olmak.
Götürü Bedel : Ayrıntılı özellikleri ve miktarı idarece belirlenen mal alım işinin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel.
Götürü Ücret : Bu ücret belirli (sabit) bir miktar olup işin gerçekleştirilmesi için ödenen tüm dolaysız ve dolaylı giderler ile birlikte, genel harcama ve fiili kârı içerir.
Gravite : İki nesne arasındaki çekim gücü, yerçekimi.
Gravite Değerleri ve Gravimetrik Haritalar : Yerçekimi değerleri, gravimetrik çekül sapması, jeoidondülasyonu ve grevite anomalileri ile bu değerleri gösteren her çeşit ürünler.
Grev : İşçilerin toplu iş sözleşmesi sürecinde anlaşma sağlanamaması durumunda, toplu olarak üretimi ve yürüttükleri hizmetleri durdurma eylemidir. Grev, amaçlarına ve uygulanma biçimlerine göre; Çıkar (Uyuşmazlıkta), Hak (Yürürlükteki toplu sözleşmenin hüküm veya hükümlerinin uygulanmaması durumunda), Genel (Tüm işkollarında) ve Dayanışma grevi olarak adlandırılır.
Grev Ertelemesi : Bakanlar Kurulu'nun "genel sağlık" ya da "milli güvenlik" gerekçe göstererek grevleri 60 gün erteleyebilmesidir.
Grev Oylaması : Grev ilanının yapıldığı tarihte, ilgili işyerinde çaışan işçilerin grevin yapılıp yapılmaması konusunda yaptıkları oylama.
Grup : Birbirleriyle ilişkide bulunan en az iki veya daha fazla kişiden oluşan, belirli beklenti ve amaçları paylaşan insanlar.
GSMH:Gayri Safi Milli Hasıla.Genellikle bir yılda, bir ülkenin sahip olduğu kaynaklarla üretilen tüm tamamlanmış malların piyasa değeri. Üretim, gelir ve harcama olmak üzere üç yöntemle hesaplanır.
GSYİH :Gayri Safi Yurtiçi Hasıla. Genellikle bir yılda, bir ülke sınırları içerisinde üretilen tüm tamamlanmış malların piyasa değeri. GSMH’a işçi dövizi, kar transferleri, borç faizleri gibi gelir ya da giderlerin eklenmesi ile elde edilir.
Günübirlik Turizm Tesisleri : Kamping ve konaklama ünitelerini içermeyen duş, gölgelik, soyunma kabini, WC, kafe — bar, pastane, lokanta, çayhane, açık spor alanları, spor tesisleri, golf alanları, açık gösteri ve eğlence alanları, lunapark, fuar, su oyunları parkı ve 20 m² yi geçmeyen sergi ve satış ünitelerini içeren yapı ve tesisler.
Gürültü Kirliliği : İnsanlar üzerinde olumsuz fizyolojik ve psikolojik etkiler yaratan, arzu edilmeyen sesler.
Gürültü Kontrolü : Herhangi bir ses kaynağından yayılan gürültü niteliğine sahip sesleri, kabul edilebilir seviyeye indirgemek, akustik özelliğini değiştirmek, etki süresini azaltmak, hoşa giden veya daha az rahatsız eden bir başka ses ile maskelemek gibi metotlarla zararlı etkilerini tam olarak gidermek veya makul bir seviyeye indirme işlemi. Gürültü kontrolü; gürültü kaynağında, gürültünün yayıldığı çevrede ve gürültüden etkilenen kullanıcıda olmak üzere üç elemanla yapılabilir.
Gürültü Sertifikası : Hava aracının çıkardığı gürültü bakımından Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı'nca yayınlanan kriterlere uygun olduğunu belirten belgeler.
Gürültüye Duyarlı Alan ve Kullanımlar : Kamu ve özel mülkiyetli arazilerde kurulmuş ve içinde yeralan olaylar gereği, istenen seslerin en iyi biçimde duyulabildiği ve dış gürültüden olan rahatsızlığın en fazla olduğu, kısaca iç akustiğin şart koştuğu aşırı sesten korunması gerekli olan binalar. Mesela: Konut, hastahane, okul, motel, pansiyon, dinlenme tesisleri, tatil ve dinlenme parkları, mezarlık gibi yerler, kendi içlerinde çok ve orta derecede hassas olarak ayrılabilirler.
